wrapper

Ta’lim

Ta’lim (22)

TADBIRKOR AVVAL MAKTAB, ENDI ESA XUSUSIY BOG'ChA TAShKIL ETDI

Muborak tumani markazida “Jozibali ovoz” nomli xususiy san'at maktabi bor. U 2007 yilda tashkil etilgan, ayni vaqtda faoliyat boshlaganiga 10 yildan oshdi. E'tiborga molik tomoni, mazkur maktab ta'sischilari nafaqat viloyatimizda, balki respublikada birinchilardan bo'lib ta'lim tizimiga xususiy sektor vakili sifatida kirib kelishgan edi. Bugun ular boshlagan ish har tomonlama o'zini oqladi, faoliyat esa tobora kengayib bormoqda.
- O'n yil oldin bunday muassasa uchun lisenziya olish juda murakkab ish edi, - deydi maktab direktori Yuliana Torosova. - Bu bizga juda qiyin bo'lgan, lekin oila a'zolarim bilan birgalikda tanlagan yo'limizning to'g'ri ekaniga, albatta, uni amalga oshirishga ishonib harakat qilganmiz. Faoliyat boshlash uchun kerakli ruxsatnomani qo'lga kiritganimizdan so'ng ham juda qattiq ishlashga to'g'ri keldi. Sababi, san'at maktabimiz shunchaki o'quv markazi emas, balki maktabdan tashqari san'at ta'lim muassasasi hisoblanadi. Shu bois to'liq davlat ta'lim talablari asosida faoliyat yuritamiz. Oldimizga qo'yilgan barcha talablar, misol uchun, davlat tasarrufidagi bolalar musiqa va san'at maktablariniki bilan bir xil. Farqli tomoni, biz xususiymiz, o'zimiz uchun o'zimiz harakat qilamiz, qachonki astoydil ishlasak, o'quvchilarimiz yuqori natijalarni qo'lga kiritaversa, ota-onalarning ishonchini qozona olsak, bir co'z bilan aytganda, raqobat maydonida o'zimizni ko'rsata olsakkina yanada rivojlanishimiz, aksincha holatda esa faoliyatni to'xtatishga to'g'ri kelishini yaxshi bilamiz.
Darhaqiqat, aniq maqsad sari qilingan dadil harakat o'z mevasini berdi. Tez orada san'at maktabining nomi tilga tusha boshladi. Bu dargohga farzandini etaklab keluvchilar soni ko'paydi. Dastlab 10-15 nafar bola bilan faoliyat boshlagan muassasaning o'quvchilari soni bugungi kunda 100 nafardan oshib ketgan. Ayni paytda maktabda fortepyano, rubob, dutor, doira, xoreografiya, milliy estrada yo'nalishlari mavjud. Maktab o'quvchilari orasida madaniyat va san'at bo'yicha o'tkazilgan turli tanlovlarda yuqori o'rinlarni qo'lga kiritgan iste'dodli bolalar, bu dargohni bitirib sohada o'z o'rniga ega bo'lgan etuk mutaxassislar, ta'limni keyingi bosqichlarda davom ettirayotgan yoshlar ko'pchilikni tashkil etadi.
- Tegishli nizomga ko'ra, san'at maktabimizga o'quvchilarni 6-7 yoshdan boshlab qabul qilamiz, - deydi Yuliana Torosova. – Ammo 4-5 yoshli, ba'zida undan ham kichik yoshdagi bolalar ichida ham alohida raqsga, musiqaga yoki boshqa bir sohaga bo'lgan qobiliyatini ko'rsata boshlaydiganlari ko'p. Albatta, ota-ona farzandining qobiliyatini yanada rivojlantirishni istaydi. Uni maktabimizga olib kelib, musiqa yoki raqs bilan shug'ullantirishimizni so'rashadi. Biz esa yoshi etmagan bolalarni qabul qila olmasligimiz, bu mumkin emasligini tushuntiramiz. Tabiiyki, ular bizdan xafa bo'lib ketishadi, biz ham yordam bera olmaganimizdan afsuslanamiz. Xullas, ana shunday holatning juda ko'p takrorlanaverishi, qolaversa, Prezidentimiz tomonidan maktabgacha ta'lim tizimiga xususiy sektorni jalb etishga qaratilayotgan yuksak e'tibor bizni yana bir ta'lim va tarbiya muassasasi – xususiy bog'cha tashkil etishga undadi.
Xususiy ta'lim tizimida anchagina tajriba orttirgan jamoa uchun bog'cha faoliyatini samarali yo'lga qo'yish katta qiyinchilik tug'dirmadi. Joriy yilning ikkinchi yarmidan boshlab maktab qoshida “Jozibali ovoz teremok” nomli xususiy bog'cha ham ish boshladi. Bog'cha to'liq rus tilida faoliyat yuritadi. Shuningdek, bolalarning yoshiga qarab ingliz tili, matematika, musiqa, mantiq, atrofimizdagi olam to'garaklari tashkil etilgan. Ayni paytda, muassasada kichik, o'rta va tayyorlov guruhlarida 75 nafar bolajonlar ta'lim va tarbiya olishmoqda. 15 nafar o'qituvchi va tarbiyachi faoliyatga jalb etilgan.
Bu tadbirkor boshlagan ishning hammasi emas. Yuliana Torosovaning ta'kidlashicha, bog'chaga farzandini olib keluvchilar soni juda ko'p. Lekin ularni qabul qilish uchun joy etmaydi. Shundoq ham tayyorlov guruhidagi tarbiyalanuvchilar faqat yarim kun kelishmoqda. Agar yana bitta qo'shimcha bino bo'lsa, maktabga tayyorlov guruhini alohida ajratib, tarbiyalanuvchilar sonini ko'paytirish, qo'shimcha ish o'rinlarini yaratish mumkin. E'tiborli tomoni, u xuddi shu reja bilan tuman hokimligiga murojaat etgan edi, bu reja to'liq qo'llab-quvvatlanib, hududdagi bo'sh turgan ko'p qavatli bino unga nol xarid qiymatida berildi. Hozirda binoda qurilish, ta'mirlash ishlari olib borilmoqda. U tayyor bo'lishi bilan tadbirkorning xususiy ta'lim tizimidagi faoliyati yanada kengayadi.
Jahongir BOYMURODOV
Suratlarda: “Jozibali ovoz teremok” xususiy maktabgacha ta'lim muassasasi faoliyatidan lavhalar.
Sobir NARZIYEV olgan suratlar.
Qashqadaryogz.uz ma'lumotlari asosida

Batafsil

Xalq ta'limi vazirligi tizimida tarkibiy o'zgarishlar yuz beradi

O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018 yil 5 sentyabrdagi “Xalq ta'limi tizimiga boshqaruvning yangi tamoyillarini joriy etish chora-tadbirlari to'g'risida”gi qarori bilan vazirlik vazifalari qayta ko'rib chiqilib, unga bir qator yangi  funksiyalar yuklatildi, tizimda ko'plab tarkibiy islohotlar amalga oshirilishi belgilab berildi.
Jumladan, qaror bilan oliy ta'lim muassasalari huzuridagi xalq ta'limi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish bo'yicha hududiy markazlar hamda Moliya vazirligi huzuridagi byudjetdan tashqari Respublika maqsadli kitob jamg'armasi 2018 yilning 1 noyabrdan boshlab Xalq ta'limi vazirligi tasarrufiga o'tkaziladi.
Aytish joizki, xalq ta'limi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish bo'yicha hududiy markazlar endilikda pedagog xodimlarning malakasini oshirish uchun shart-sharoitlar yaratiladigan mustaqil muassasalar sifatida faoliyat yuritadi. Shuningdek, Respublika maqsadli kitob jamg'armasining Xalq ta'limi vazirligi tizimiga o'tkazilishi ham bundan buyog'iga maktablarni o'quv-metodik adabiyotlar bilan ta'minlashga doir barcha masalalarni vazirlikning o'zi mustaqil hal etishini anglatadi.

Batafsil

Imlo lug'atining to'g'ri va noto'g'risi bo'lishi mumkinmi?

Tilga e'tibor – elga e'tibor. Ushbu haqiqatni buyuk ajdodlarimiz teran anglashgan.
Muhammad Haydar mirzoning “Tarixi Rashidiy” asarida keltirilishicha, buyuk jahongir Amir Temur davlat hujjatlarining turkiy tilda yuritilishiga alohida e'tibor bergan.

Alisher Navoiy esa o'zi yashagan davr O'rta Osiyo xalqlarining mushtarak adabiy tili sifatida ijtimoiy-siyosiy, madaniy hayotda va badiiy adabiyotda keng o'rin egallab kelgan forsiy tilni, musulmon olamining asosiy rasmiy tili bo'lgan arab tili ulug'ligini e'tirof etib, ya'ni fors tilida o'lmas asarlar yozib, arab tilini “ruhni yayratuvchi bog'” deb ko'kka ko'tarib, ularning mavqeiga daxl qilmagan holda, ilk marotaba o'zbek tilining boshqa tillardan qolishmaydigan jozibasini o'zi yaratgan nodir asarlar misolida isbotlab berdi. Eng yirik asari “Hamsa”ni turkiy tilda yaratdi, Bobur ta'kidlaganidek, bu tilda “ko'p va xo'b” ijod qildi. O'zbek tilining adabiy til darajasiga ko'tarilishida muhim rol o'ynadi. Natijada ijodkorlar orasida turkigo'ylar ko'paydi.
 Bobur fiqhga doir yirik asari “Mubayyin”ni, aruzga doir “Mufassal” asarini o'z davri an'analariga xilof ravishda  arab tilida emas turkiy tilda bitishga, hatto turkiy yozuv – “Xatti Boburiy”ni yaratishga qo'l urdi.
Birinchi o'zbek professori, shoir, yozuvchi va jurnalist, siyosat arbobi Abdurauf Fitrat o'tgan asr boshlariga kelib ona tilimizga ilk marotaba rasmiy maqom berish masalasini kun tartibiga olib chiqdi.
O'zbek tili ravnaqi yo'lida amalga oshirilgan ishlarni sarhisob qilar ekanmiz, bu o'rinda O'zbekiston Respublikasining Birinchi Prezidenti Islom Karimovning xizmatlarini alohida e'tirof etish joiz. Uning bevosita rahnamoligi va tashabbusi bilan o'zbek tili o'z tarixida ilk marotaba rasmiy til maqomiga ega bo'ldi, jahon hamjamiyatida tan olindi, iste'mol doirasi keskin kengaydi. 1989 yil. Hali mustabid tuzum to'la emirilmagan, Konstitusiyasida barcha elat, xalq, millatlar va ularning tillari teng huquqli ekanligi ta'kidlangan bo'lsa-da, barcha sohalarda ish yuritish yagona rus tilida olib boriladigan, aholi rus tilini bilish-bilmasligiga ko'ra ziyoli va qoloq guruhlarga ajratiladigan, har bir puxta o'ylanmagan harakat milliy nizolarni kuchaytirib yuborishi ravshan bo'lib turgan qaltis bir vaziyatda o'ta nozik masala – o'zbek tiliga rasmiy til maqomini berish masalasini kun tartibiga qo'yish, haqiqatan ham kishidan katta jur'at talab qilardi. O'zbek ziyolilarining sa'y-harakatlari va I.Karimov tashabbusi bilan 1989 yil 21 oktyabrda o'zbek tili O'zbekistonning davlat tili sifatida rasman e'lon qilindi.
Bosh qomusimizning 4-moddasida “O'zbekiston Respublikasining davlat tili o'zbek tilidir” deya qayd etildi. va u qonun bilan himoya qilinadigan muqaddas timsollardan biriga aylandi. Biroq...
Davlat tili haqidagi qonun 7-moddasida “Davlat tili rasmiy amal qiladigan doiralarda o'zbek adabiy tilining amaldagi ilmiy qoidalari va normalariga rioya etiladi”, deb qat'iy belgilab qo'yilgan bo'lsa-da, afsuski, hali-hanuz peshlavhalar, yo'l chetidagi reklama, e'lon matnlari, tovar yorliqlarida, ijtimoiy tarmoqlarda, hatto matbuotda imloviy xatoliklar ko'payib   borayotir.
Joriy imlo qoidalarimiz va u asosida yaratilgan lug'atlar nochor ahvolda. Tez-tez “Qaysi imlo lug'ati to'g'ri?” degan savolga duch kelayapmiz. Imlo lug'ati bo'lsayu, to'g'ri noto'g'risi bo'lsa...
Adabiy tilga shahar shevalarining ta'siri kuchayib bormoqda.
Davlat tili haqida qonun 22-moddasida “Respublikaning ma'muriy-hududiy birliklari, maydonlari, ko'chalar va geografik ob'ektlarining nomlari davlat tilida aks ettiriladi”, deb yozib qo'yilganiga qaramay, hamon turli katta-kichik, davlat, nodavlat, xususiy ob'ektlar, hatto o'z farzandini nomlashda o'zlashma so'zlardan foydalanishga urinish kuchayib bormoqda. Shahar ko'chalari bo'ylab yursangiz, o'zbekcha nomni kam uchratasiz, o'zingizni boshqa davlatda yurgandek his etasiz.
Bugun chetdan axborot kirib kelishi uchun makon va zamonda chegara qolmagani kabi so'z o'zlashtirishda ham chegara qolmadi. Katta oqim bilan kirib kelayotgan so'zlarni hatto imlosini belgilamay, joriy alifboga o'zlashtirmay qabul qilayapmiz. Bilayn, yusel, yutub, skrinshot kabi so'zlar “o'zimizniki” bo'lib qoldi.
 Bugun o'zbek farzandlari jahon chempioni, xalqaro olimpiada, tanlovlar, davlat mukofoti sohiblari bo'layapti. Biroq dunyo ham, davlat ham tan olgan shunday lahzada so'z berilganda ularning aksariyati hayajonini engib, o'z ichki kechinmalarini nutqida chiroyli ifodalab bera olmaydi.
Holbuki, millatning jahonda mavjud bo'lishi uchun milliy til kerak, tilning rivojlanishi, taraqqiy etishi, yashab qolishi uchun uni qadrlaydigan millat kerak. Demak, oldimizdagi eng asosiy vazifa - ona tilimizning boy imkoniyatlaridan to'la foydalanish, dunyo bo'ylab tez-tez jaranglab turishi uchun unda o'lmas asarlar yaratishdir.
   “Davlat tili haqida”gi Qonun – siyosiy hujjat. Unda qonun buzilishlari bilan bog'liq jazo choralari ko'rsatilmagan. Unga itoat qilish tashviqot-targ'ibot, ta'lim-tarbiya yo'li bilan ta'minlanadi. Qolaversa, tilni hurmat qilish – har bir insonning vijdoniy burchi.
Bashorat BAHRIDDINOVA,
Qarshi davlat universiteti o'zbek tilshunosligi kafedrasi mudiri, filologiya fanlari nomzodi
Qashqadaryogz.uz ma'lumotlari asosida

Batafsil

Qishloqdagi bog'chada raqs to'garagi ochishmoqchi

Ma'lumotlarga qaraganda, o'tgan yilgacha G'uzor tumanida faoliyat ko'rsatib kelgan maktabgacha ta'lim muassasalari soni 30 taga ham etmagan. 25 ta atrofida davlat bog'chasi ishlab turgan, xolos.

Albatta, bu ko'rsatkich real ehtiyojga sira mos kelmaydi, maktabgacha yoshdagi bolalarni to'liqroq qamrab olish imkonini bermaydi. Mamlakatimizda ta'limning ushbu tizimida keng qamrovli islohotlar boshlangani esa mazkur hudud uchun ham muhim ahamiyat kasb etdi. Avvalo, maktabgacha ta'lim sohasida xususiy sektor ishtiroki faol qo'llab-quvvatlanishi natijasida tumanda ham nodavlat bog'chalar soni ko'paydi. Shu bilan birga, o'sib kelayotgan yosh avlodga malakali tarbiya va ta'lim berish sifati oshishiga ham keng zamin hozirlandi.
E'tiborlisi, tumanda qisqa fursat ichida 10 ga yaqin xususiy maktabgacha ta'lim muassasasi tashkil etildi. Ularning mavjud talablar asosida to'laqonli faoliyat ko'rsatishiga barcha sharoit hozirlangan. Yangi Hayot mahallasi hududida ochilgan “Bilimdon kichkintoylar” deb nomlangan yasli ham o'z ishini shu yil bahorda boshlagandi. 50 o'ringa mo'ljallab qurilgan bog'chada hozir bo'sh joy topish amri mahol.

- Birinchi navbatda bundan mahallamizdagi ota-onalar xursand bo'lishdi, - deydi bog'cha mudirasi Yulduz Zaripova. – Chunki hududda shu paytgacha birorta ham maktabgacha ta'lim muassasasi yo'q edi. Bog'chamizdagi sharoitlar ularga ma'qul bo'lmoqda. Muassasamiz zamonaviy ko'rinishga ega, barcha zarur inventarlar bilan jihozlangan. Bolalar 2 nafar tarbiyachi va yana shuncha enaga qo'lida tarbiyalanayapti. Bog'chamiz asosan rus tilini chuqur o'rgatishga ixtisoslashgan. Muloqot jarayonida ingliz tilidan ham faol foydalaniladi.
Mudiraning bildirishicha, muassasa qoshida bir qancha amaliy to'garaklar ishlab turibdi. Yana qizlar uchun raqs va badiiy gimnastika to'garagini ochish maqsad qilingan. Buning uchun malakali mutaxassislar jalb qilinadi.
Mirzohid JO'RAYEV
Sobir NARZIYEV olgan suratlar.
Qashqadaryogz.uz ma'lumotlari asosida

Batafsil

Bog'cha xodimlariga pensiya to'liq beriladi

O'zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoevning 2018 yil 30 sentyabrda qabul qilingan “Maktabgacha ta'lim tizimini boshqarishni takomillashtirish chora-tadbirlari to'g'risida”gi qaroriga ko'ra, O'zbekiston Respublikasi Maktabgacha ta'lim vazirligi negizida axborot va pedagogika texnologiyalari innovasion markazi, ixtisoslashtirilgan loyiha-izlanish instituti, infratuzilmani rivojlantirish bo'yicha injiniring kompaniyasi, Maktabgacha ta'limni rivojlantirish jamg'armasi tashkil etiladigan bo'ldi.
  O'zbekiston Respublikasi Maktabgacha ta'lim vazirligining tashkiliy tuzilmasi va vazirlik markaziy apparatining yangilangan tuzilmasi tasdiqlandi. Unga ko'ra, vazirlik tizimi boshqaruv xodimlarining cheklangan soni 2 324 nafar, shu jumladan, Vazirlik markaziy apparati xodimlari 138 nafar, shuningdek, metodistlar 471 nafar etib belgilandi.
Qoraqalpog'iston Respublikasi Maktabgacha ta'lim vazirligi, viloyat va Toshkent shahar maktabgacha ta'lim boshqarmalari, maktabgacha ta'lim tuman (shahar) bo'limlari rahbarlari O'zbekiston Respublikasi maktabgacha ta'lim vaziri tomonidan joylardagi davlat hokimiyati organlari bilan kelishilgan holda lavozimga tayinlanadi va lavozimidan ozod qilinadi.
  2019 yil 1 yanvardan maktabgacha ta'lim tizimining pensiya yoshidagi xodimlariga, ularning maktabgacha ta'lim tizimi muassasalaridagi faoliyati asosiy ish joyi bo'lgan taqdirda pensiya to'liq miqdorda to'lanadi.
  Shuningdek, qaror bilan 2018-2019 yillarda maktabgacha ta'lim tizimini yanada takomillashtirishning qo'shimcha chora-tadbirlari dasturi  tasdiqlandi.
Qishloq joylarda qurilayotgan ko'p qavatli turar joy uylarining birinchi qavatlarida yoki alohida bino ko'rinishida kamida ellik o'rinli maktabgacha ta'lim muassasasi tashkil etiladi.
Davlat maktabgacha ta'lim muassasalarini tashkil etish, qayta tashkil etish, tugatish, ularga tegishli er uchastkalari va ko'chmas mulkni olib qo'yish faqat maktabgacha ta'lim vazirligi bilan kelishilgan holda amalga oshiriladi.
  2019 yil 1 yanvardan maktabgacha ta'lim muassasalarida ta'lim olayotgan bolalar uchun jismoniy shaxs shaxsiy identifikasiya raqamini berish bo'yicha xizmatni joriy etiladi.

Batafsil

USTOZIMGA TABRIK

  Men Kitob tumanidagi 4-sonli umumta'lim maktabida tahsil olganman. Erishgan barcha muvaffaqiyatlarim uchun ustozlarimdan qarzdorman. O'tgan ustozlarimning oxirati obod bo'lsin! Bugungi kunda nafaqadagi ustozlarimga mustahkam sog'liq tilayman!

          Ma'rifat fidoyilariga ehtirom ko'rsatish, ularni e'zozlash har birimizning burchimiz.

           Aziz muallimlar! Kasb bayramingiz muborak bo'lsin!

Zafar Ruziev, Qashqadaryo viloyati hokimi

Batafsil

9 TA MUASSASADA SHAXMAT O‘QITILADI

Prezidentning 2018-yil 9-avgustdagi  “O‘zbekiston Respublikasida shaxmatni rivojlantirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi qaroriga asosan majburiy maktab dasturlari doirasida respublikadagi 150 ta maktabda tajriba tariqasida shaxmatga o‘qitish tashkil qilinishi belgilangan edi.

Shunga ko‘ra, viloyatimizda  Qarshi shahridagi 9-, Shahrisabz shahridagi 5-, G‘uzor tumanidagi 5-, Qamashi tumanidagi 36-, Qarshi tumanidagi 52-, Kitob tumanidagi 39-, Nishon tumanidagi 3-, Chiroqchi tumanidagi 27-, Shahrisabz tumanidagi 19-umumta’lim maktablarida o‘quvchilarga aql va tafakkur charxi bo‘lgan ushbu sport turi fan sifatida o‘tiladi.

Shuningdek, istiqbolda respublikadagi barcha umumiy o‘rta ta’lim maktablarida shaxmatga o‘qitishni bosqichma-bosqich qamrab olish, yuqori malakali murabbiy kadrlarni tayyorlash, shaxmat klublari va umumiy o‘rta ta’lim maktablari shaxmat sinflarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash nazarda tutilgan.

Qaror bilan shaxmat bo‘yicha Respublika ixtisoslashtirilgan bolalar-o‘smirlar sport maktabi O‘zbekiston shaxmat federatsiyasi tasarrufiga beriladi. Endilikda bu maktab o‘z faoliyatini to‘liq o‘zini o‘zi moliyalashtirish shartlarida amalga oshiradi.

 Bir oy muddatda barcha shaxmat klublari pasportlashtirishdan o‘tkaziladi. 2018- yil 1-sentabrdan boshlab mulkchilik shaklidan qat’i nazar, barcha shaxmat klublari hamda shaxmatga o‘qitish va shaxmatchilar tayyorlashni amalga oshiruvchi boshqa sport muassasalari O‘zbekiston shaxmat federatsiyasi tomonidan Jismoniy tarbiya va sport vazirligi bilan kelishilgan holda majburiy      akkreditatsiyadan o‘tkaziladi.

Batafsil

TOPSHIRIQ BO‘LSA EGA CHIQISH, MUAMMO BO‘LGANDA ESA CHETDA TURISH YARAMAYDI

Yoxud “Kesh” gazetasining inqiroz ko‘chasiga kirib borayotganiga mas’ullar nega befarq?

Bugun yurtimizda ro‘y berayotgan o‘zgarishlar va islohotlar shu qadar jadalki, davlat boshqaruvini yanada isloh qilish, ijtimoiy-iqtisodiy, ma’naviy-ma’rifiy sohalarni rivojlantirishni batamom yangi bosqichga ko‘tarish bo‘yicha deyarli har kuni yangi hujjat qabul qilinib, amaliyotga tatbiq etilmoqda.

Xo‘sh, bu islohotlar qachon o‘zining kutilgan samarasini beradi? Qachonki uning mohiyatini jamiyatning barcha qatlami to‘la-to‘kis anglab yetsa. Bu borada ommaviy axborot vositalari muhim o‘rin egallashi hech kimga sir emas. Binobarin, bugun internet, televideniye, radiokanallar singari bosma ommaviy axborot vositalari ham aholining axborotga bo‘lgan ehtiyojini qondirishda asosiy omil bo‘lmoqda.

Xususan, tuman nashrlari ham o‘z ishini bugun kechayotgan islohotlarga hamohang olib borishga intilmoqda. Masalan, Shahrisabz tuman hokimligi muassisligidagi “Kesh” gazetasi jamoasi bu borada o‘ziga xoslikka ega. Ammo...

Shu o‘rinda bir masalaga oydinlik kiritish zarurati bor. Ya’ni gap shundaki, bugun Shahrisabz tuman va shahar sifatida ikki alohida-alohida ma’muriy boshqaruvga ajratilgan. Tabiiyki, ikkita hokimiyat shakllantirilgan. “Kesh” gazetasida rasman muassis sifatida tuman hokimligi ko‘rsatilgan bo‘lsa-da, nashr shahar hokimligiga ham begona emas.  

“Kesh” gazetasi joriy yilning birinchi yarmida atigi 2800 nusxada chop etib kelinganini va ayni paytda Shahrisabzda 350 mingdan ortiq aholi istiqomat qilishini hisobga olsak (bu ko‘rsatkich respublikamizdagi ayrim viloyatlar aholisining yarmini tashkil qiladi), hududdagi yagona nashrni har 100 kishidan biri o‘qishi oydinlashadi. Ikkinchi yarim yillikda esa gazeta adadi 1700 nusxaga tushib qolgan. Boz ustiga obuna pullari tarqatuvchi korxonalar tomonidan o‘z vaqtida o‘tkazib berilmagani tahririyat iqtisodiy ahvoliga salbiy ta’sir ko‘rsatib, bu gazeta ikki haftada bir marta chop etilishiga sabab bo‘lgan. Shu ketishda bo‘lsa, to‘rtinchi chorakka borib gazeta umuman chop etilmay qolishi ham mumkin.

Endi bir o‘ylab ko‘raylik. Ikki haftada bir marta chop etiladigan nashr bilan aholining axborotga bo‘lgan ehtiyojini qondirib bo‘ladimi? Axir, axborot makoni soat sayin, daqiqa sayin yangilanib boradi-ku. Xo‘sh, bunday holatning vujudga kelishiga sabab nima?

Kimdir “Ha endi, hamma internet saytlariga o‘tib ketdi, kerakli axborotni o‘sha yerdan oladi” deyishi mumkin. Bu borada birgina Yaponiyani olib ko‘rsak, yaponlarning 80 foizi hamon xolis axborotga bo‘lgan ehtiyojni bevosita bosma nashrlar orqali qondirar ekan. Chunki ular aynan bosma nashrlardangina aniq, to‘liq va xolis axborotlarni olish mumkin, deya hisoblashadi.

Shunday ekan, elektron nashrlarga talab qancha ko‘paymasin, bosma OAVning ham o‘z o‘quvchisi bo‘laveradi.

“Kesh” gazetasining chop etila boshlaganiga hademay 87 yil to‘ladi. Shu yillar oralig‘ida tahririyat qanchadan-qancha iqtidorli ijodkorlarga mahorat maktabi vazifasini o‘tamagan deysiz.

- Esimda, 1990-yillarning boshida sobiq “Kommunizm bayrog‘i” (hozirgi “Kesh”) gazetasini chop etish bilan bog‘liq murakkab muammo yuzaga kelgandi, - deydi mehnat faxriysi Fazliddin Hatamov. – O‘shanda ushbu gazetani saqlab qolish uchun butun jamoatchilik chin yurakdan harakat qildi. Axir “Ko‘pdan quyon qutulmas” degan naql bejiz aytilmagan. O‘shanda tuman, shahar faollarini bir joyga yig‘ib, masalaning mohiyatini va ahamiyatini tushuntirganmiz. Hamma boricha, imkoniyat darajasida gazetani qo‘llab-quvvatladi. Natijada nafaqat gazetani saqlab qoldik, balki uning adadini 13 ming nusxagacha ko‘tarishga muvaffaq bo‘lganmiz.

Xo‘sh, bugun tuman nashrini qo‘llab-quvvatlashda jamoatchilikning bir yoqadan bosh chiqarishiga nima xalal berayapti? Ma’lumotlarga ko‘ra, ayni damda Shahrisabz shahri va tumanida 9 mingga yaqin yuridik maqomga ega tashkilot bor. Ularning har biri bir donadan obuna bo‘lsa ham gazetaning tiraji ko‘tarilmaydimi? Shunda o‘z-o‘zidan gazeta davriyligi oshadi, balki haftada ikki-uch marta chop etiladigan bo‘ladi, o‘zini iqtisodiy jihatdan tutib oladi. Vaholanki, tahririyatning hozirgi binosi talabga javob bermaydi hisob. O‘tgan asrning 70-yillarida loyihasiz qurilib, keyin qarovsizlikdan tashlandiq holatga kelib qolgan binoni tahririyat tuman hokimining qarori bilan foydalanishga olib, uni o‘z mablag‘i hisobidan qayta ta’mirlagan. Bino qishda isitilmaydi, yozda esa sovitilmaydi. Qarangki, endi mana shu tashlandiq binoning ham egasi topilibdi. Shahrisabz tuman xalq ta’limi bo‘limi ma’muriyati shu joyga da’vo qilayotgan ekan.

Bunday vaziyatda gazeta faoliyatida ijobiy o‘zgarishni kutib bo‘ladimi? Shu o‘rinda yaqin tarixni esga olaylik. O‘z gastrollari bilan tuman, viloyat va respublika xizmatida bo‘lgan Qori Zokirov nomidagi xalq teatri, qator hofiz va hofizalarni respublika darajasida tanitgan “Shahrisabz maqom ansambli”, shahar xalq ta’limi bo‘limiga qarashli “Qo‘g‘irchoq teatri”, sobiq ittifoq respublikalararo kubogi sohibi, futbol bo‘yicha respublika birinchi ligasi ishtirokchisi “Hisor” futbol klubi, “Oqsaroy VIA” dastasi, xiyobon ichida joylashgan “Yoshlar markazi”, bundan tashqari, Shahrisabz boks maktabi, “Eng yaxshi kulol va kandakor”, “Eng yaxshi zargar, naqqosh va duradgor” Shahrisabz shahar va tuman ko‘rik-tanlovlari, “Kesh musavvirlar nigohida” galereyasi...

Bu ro‘yxatni yana uzoq davom ettirish mumkin va bejiz eslamadik. Aynan ular Shahrisabz dovrug‘ini dunyoga tarat(ayot)gan edi. Agar vaqtida ozgina e’tiborli bo‘lganimizda, ularning aksariyati bugun o‘z faoliyatini davom ettirayotgan bo‘lardi. Afsuski, e’tibor ham bo‘lmadi va ma’naviyatimizning shuncha xazinasi butkul tugadi.

Shundan kelib chiqsak, bugun Shahrisabz tumani va shahrining yagona  nashri bo‘lgan “Kesh” ham yaqin orada mana shu ro‘yxatga tushib qolmasmikan, degan xavotirga boradi kishi.

Albatta, ko‘p gap muassisga – tuman hokimligiga bog‘liq. Agar ular o‘z    nashri taqdiriga befarq bo‘lishmasa, albatta, gazeta ishini kuchaytirish mumkin. Bundan nafaqat tahririyat, balki hokimiyatning o‘zi ham, shuning barobarida mushtariylar ham faqat yutadi. Qolaversa, Shahrisabz bir emas, ikki hokimlik: shahar va tuman hokimligi tomonidan boshqariladi. Ko‘rinayaptiki, ega ko‘p. Unda nega nashr faoliyati rivojlanish o‘rniga orqaga qarab ketayapti? Yo ega ko‘pligi uchunmi?

Gap muassis va tahririyat haqida borarkan, viloyatdagi boshqa nashrlarda ham ahvol yaxshi emasligini ta’kidlash o‘rinli. Ayrim tuman hokimliklari muassisligidagi gazetalar bor-yo‘g‘i 400-500 nusxada chop etilayapti va ahvolni yaxshilash uchun biror chora ko‘rilmayapti. Buning sabablari xususida esa keyingi maqolalarimizda bafurja so‘z yuritamiz.

N.XO‘JAYEV

Batafsil

OTM: TEST SINOVLARIGA TAYYORGARLIK QANDAY?

Xabaringiz bor, Prezidentimizning 2017 yil 16 noyabrdagi “Respublika oliy ta’lim muassasalari bakalavriatiga kirish test sinovlarini o‘tkazish tartibini takomillashtirish to‘g‘risida”gi qarori asosida test sinovlarini takomillashtirish, uning adolatli, xolis va shaffof o‘tishini ta’minlash choralari ko‘rilmoqda. Bu borada viloyatimizda qilinayotgan ishlar xususida Davlat test markazi viloyat bo‘limi boshlig‘i Bekzod JO‘rayev quyidagilarni gapirib berdi:

- 2017 yilda viloyatimizdagi oliy ta’lim muassasalariga 54 mingdan ziyod abituriyent hujjat topshirgan bo‘lsa, joriy yil ularning soni 60 mingdan oshishi kutilmoqda. Xususan, 11 iyul holatida  Qarshi muhandislik-iqtisodiyot institutida (qabul kvotasi 1 ming 550) 12 ming 575 nafar abituriyentdan hujjat qabul qilingan bo‘lsa, bu ko‘rsatkich Muhammad al-Xorazmiy nomidagi TATU Qarshi filialida 1 ming 594 nafarni tashkil qilmoqda (qabul kvotasi 290 ta). Qarshi davlat universitetiga esa 24 ming 853  nafar abituriyent hujjat topshirgan (ularning 2 ming 380 nafari talabalikka qabul qilinadi).

Test sinovlari 15 kun davomida o‘tkaziladi

- Bu yilgi asosiy yangiliklardan biri test sinovlari 1-15 avgust kunlari katta sig‘imli pavilyonlarda ta’lim yo‘nalishlari kesimida 2 smenada o‘tkazilishidir.

Viloyatdagi oliy ta’lim muassasalarining bakalavriat yo‘nalishlariga o‘qishga qabul qilish bo‘yicha test sinovlarini o‘tkazish uchun Qarshi ixtisoslashtirilgan olimpiya zaxiralari maktab-internati maneji hamda sport zali tanlab olindi.

Ushbu pavilyonlarda birinchi smenada ertalab soat 8-00 dan 11-00 gacha 2130 nafar va ikkinchi smenada kunduzgi soat 15-00dan 18-00gacha yana shuncha o‘g‘il-qiz, bir kunda jami 4260 nafar abituriyent test sinovlarini topshirishi rejalashtirilgan. 

Endilikda abituriyentlar talabalikka tavsiya etilgani yoki etilmagani to‘g‘risidagi natijalarni ilgarigidek 10-15 kun davomida yurak hovuchlab kutmaydi, balki test sinovi o‘tkazilgan kunning ertasiga Davlat test markazining rasmiy veb-sayti www.dtm.uz orqali bilib olishlari mumkin.

Savollar 36 tadan 30 taga kamaydi

- Joriy yil test sinovlari davomida hujjatlarni rasmiylashtirish va to‘ldirish haqidagi majburiyat va vazifalar abituriyentlarga oliy ta’lim muassasasalarining qabul komissiyalari tomonidan 15 iyundan 15 iyulga qadar hujjatlarni qabul qilish jarayonida Nizomda belgilangan tartibda tushuntiriladi. 29-31 iyul kunlari oliy ta’lim mussasalarining qabul komissiyalari tomonidan abituriyentlarga DTM ruxsatnomalari, test topshiradigan binoning reja-chizmasi va eslatma tarqatiladi. Har bir abituriyent DTM ruxsatnomalarini o‘z vaqtida olishi shart. Chunki unda test sinovlarini topshirish uchun qaysi binoga, nechanchi smenada va qaysi vaqtda kelishi yozib qo‘yiladi. Yana shuni qo‘shimcha qilish kerakki, abituriyentlarning test sinovi davomida bir-biriga xalal bermasliklari, test savollarini yechishda boshqalar yordamidan foydalanmasliklari uchun har bir o‘g‘il-qizga 2 kvadrat metr maydon ajratilgan.

Test savollari sonida ham o‘zgarishlar bor. Xususan, joriy yilda test topshiriqlari kitobidagi testlar soni har bir fandan 30 tadan, jami uchta fandan 90 ta bo‘ladi. abituriyentlarga test topshiriqlarini yechish va javoblar varaqasiga belgilashlari bilan birgalikda 90 ta testga 3 soat, 60 ta testga 2 soat va 30 ta testga 1 soat vaqt beriladi.

Tartibbuzar abituriyent test sinovlariga qo‘yilmaydi

- Abituriyentlarning test sinovlari topshiradigan kuni va smenasi uning DTM ruxsatnomasida aniq belgilangan bo‘ladi. Shuni unutmaslik kerakki, belgilangan kuni test sinovlariga kelmagan abituriyent imtihonni qaytib topshirish huquqiga ega bo‘lmaydi.

Agar abituriyentlar test sinovlari o‘tkaziladigan hududga yoki binoga kirishda mikrokalkulyator, lug‘at, jadval, kitob, uyali telefon, kompyuter, telekommunikatsiya qurilmalari va boshqa vositalar, shpargalkalar olib kirishga harakat qilsa, olib kirgan bo‘lsa yoki ulardan test sinovlari davomida foydalansa, test materiallarini boshqa abituriyentga uzatsa yoki ularga topshiriqlarni bajarishda yordam bersa, test topshiriqlari kitobi varag‘ini yirtsa, imtihon o‘tayotgan binodan chiqsa, test sinovlari uchun ajratilgan vaqt tugaganidan so‘ng test materiallarini topshirishdan bosh tortsa, ushbu abituriyent test sinovi jarayonidan chetlashtiriladi va natijalari chiqarilmaydi. Sog‘lig‘iga salbiy ta’sir etuvchi holatlarda test materialisiz kuzatuv ostida guruhdan chiqish hollari bundan mustasno.

Nazorat postlari mutaxassislar bilan ta’minlanadi

- Ma’lumki, test sinovlarining adolatli va shaffof o‘tkazilishini ta’minlash maqsadida O‘zbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi tomonidan test sinovlari o‘tkaziladigan zallarga videokuzatuv kameralari o‘rnatiladi. Ular orqali test sinovlari jarayonini keng jamoatchilik va ota-onalar ko‘rib-kuzatib borishadi.

Shuningdek, test sinovlari o‘tkaziladigan hududga guruh nazoratchilari va abituriyentlar ichki ishlar boshqarmasi xodimlari hamda oliy ta’lim muassasalari qabul komissiyalari a’zolari tomonidan nazorat xizmati postlaridagi metallodetektorlar orqali tekshirib kiritiladi. Abituriyentlarning shaxsini identifikatsiyalash vositalari hamda videofiksatsiya qurilmalari orqali binoga tegishli hududga kiritish, binolardagi va xizmat postlaridagi videoyozuvlar saqlanishi ham ta’minlanadi.

Ijodiy imtihonlar - 15 iyuldan 21 iyulgacha

- Qarshi davlat universitetida jismoniy tarbiya va sport, tasviriy san’at va muhandislik grafikasi, musiqiy ta’lim yo‘nalishlarida iqtidorli yoshlar maxsus Nizom talablari asosida 15 iyuldan 21 iyulgacha ijodiy imtihon topshirishadi va talabalikka tanlab olinadi. Shuningdek, 105 nafar B1 va undan yuqori sertifikatga ega bo‘lgan yoshlar chet tili fanlaridan test sinovlari topshirishmaydi. Bunday yoshlarga shu fanlardan maksimal ball qo‘yiladi.

Abituriyentlar hamda ularning ota-onalari, kuzatuvchilari uchun malakali tibbiy xizmat yo‘lga qo‘yilishi, binolarda mo‘tadil haroratning saqlanishi, to‘planish joylarida soyabonlar o‘rnatilishi, ularning ichimlik suvi, ko‘k havorang pastali ruchkalar bilan ta’minlanishi ko‘zda tutilgan. Uzoq hududlardan keluvchi abituriyentlar uchun grafik asosida avtobuslar qatnovi tashkil etiladi yoki Qarshi shahridagi ta’lim muassasalari yotoqxonalaridan belgilangan muddatlarda, talablar darajasida foydalaniladi.

Batafsil

Prezident sovg’asi - 92 nomdagi 110 ming nusxa kitob

Ma'lumki, ko'p kitob mutolaa qilish inson dunyoqarashini o'stiradi, zehnini charxlaydi, ma'naviyatini yuksaltiradi. Kitobga oshno kishidan esa yomonlik chiqmaydi.
Muntazam badiiy asar o'qishga odatlanish inson ruhiyati va jismoniyholatiga ham foyda. Shu ma'noda yurtimizda aholi orasida kitobxonlik madaniyatini oshirishga, kitob mutolaasini keng targ'ib qilishga ustuvor e'tibor berilmoqda. Bunda ishni avvalo ta'lim muassasalaridan boshlash maqsadga muvofiqdir. Qarshi olimpiya zaxiralari kollejida o'tkazilgan tadbir ham shu masalada bo'ldi.

Batafsil

Manzilimiz


Manzil: Qashqadaryo viloyati, Qarshi shahri, Mustaqillik Maydoni,1
Pochta indeksi:180100
Telefon
: 0(375)221-12-88, 0(375)221-03-81
Faks
: 0(375)221-13-40
Veb-sayt
http://www.qashqadaryo.uz
Elektron pochta
Yaqin jamoat transport to`xtash joylari 
Milliy bank va Mustaqillik Maydoni bekati
Avtomashrut
1,4,5,7,10,18,20,22,23,27,
37,44,462,11,21,37,33

Hozir saytimizda

Bizning saytimizda 81 mehmonlar va ro'yhatdan o'tgan foydalanuvchilar 0

Bosh sahifa

Qabul kunlari

Rahbariyatga murojaat etish

Rahbariyatga murojaat etish

Viloyat hokimligining umumiy bo'limiga murojjat etish (Yangi oynada ochiladi)

Mobil versiya

Mobil versiyaga o'tish

Bog'lanish

Ishonch telefon raqami 
0(371) 200-55-05 
Ishonch telefon raqami reglament
Yagona telefon raqami
0(375) 221-07-60 
Yagona telefon raqami reglamenti

Batafsil>>>

Biz bilan bog'lanish

Sahifa adressi

Maxsus imkoniyatlar

K'orinish

Pastda o'zingizga kerakli parametrni tanlasng
Blue Green Red Radian
Select menu
Google Font
Body Font-size
Body Font-family