wrapper

Super User

Super User

Fotolavhalar : Qashqadaryoda qalampir eksport uchun tayyorlanmoqda

Fotolavhalar :  Qashqadaryoda   qalampir   eksport   uchun tayyorlanmoqda

Batafsil

Imlo lug'atining to'g'ri va noto'g'risi bo'lishi mumkinmi?

Tilga e'tibor – elga e'tibor. Ushbu haqiqatni buyuk ajdodlarimiz teran anglashgan.
Muhammad Haydar mirzoning “Tarixi Rashidiy” asarida keltirilishicha, buyuk jahongir Amir Temur davlat hujjatlarining turkiy tilda yuritilishiga alohida e'tibor bergan.

Alisher Navoiy esa o'zi yashagan davr O'rta Osiyo xalqlarining mushtarak adabiy tili sifatida ijtimoiy-siyosiy, madaniy hayotda va badiiy adabiyotda keng o'rin egallab kelgan forsiy tilni, musulmon olamining asosiy rasmiy tili bo'lgan arab tili ulug'ligini e'tirof etib, ya'ni fors tilida o'lmas asarlar yozib, arab tilini “ruhni yayratuvchi bog'” deb ko'kka ko'tarib, ularning mavqeiga daxl qilmagan holda, ilk marotaba o'zbek tilining boshqa tillardan qolishmaydigan jozibasini o'zi yaratgan nodir asarlar misolida isbotlab berdi. Eng yirik asari “Hamsa”ni turkiy tilda yaratdi, Bobur ta'kidlaganidek, bu tilda “ko'p va xo'b” ijod qildi. O'zbek tilining adabiy til darajasiga ko'tarilishida muhim rol o'ynadi. Natijada ijodkorlar orasida turkigo'ylar ko'paydi.
 Bobur fiqhga doir yirik asari “Mubayyin”ni, aruzga doir “Mufassal” asarini o'z davri an'analariga xilof ravishda  arab tilida emas turkiy tilda bitishga, hatto turkiy yozuv – “Xatti Boburiy”ni yaratishga qo'l urdi.
Birinchi o'zbek professori, shoir, yozuvchi va jurnalist, siyosat arbobi Abdurauf Fitrat o'tgan asr boshlariga kelib ona tilimizga ilk marotaba rasmiy maqom berish masalasini kun tartibiga olib chiqdi.
O'zbek tili ravnaqi yo'lida amalga oshirilgan ishlarni sarhisob qilar ekanmiz, bu o'rinda O'zbekiston Respublikasining Birinchi Prezidenti Islom Karimovning xizmatlarini alohida e'tirof etish joiz. Uning bevosita rahnamoligi va tashabbusi bilan o'zbek tili o'z tarixida ilk marotaba rasmiy til maqomiga ega bo'ldi, jahon hamjamiyatida tan olindi, iste'mol doirasi keskin kengaydi. 1989 yil. Hali mustabid tuzum to'la emirilmagan, Konstitusiyasida barcha elat, xalq, millatlar va ularning tillari teng huquqli ekanligi ta'kidlangan bo'lsa-da, barcha sohalarda ish yuritish yagona rus tilida olib boriladigan, aholi rus tilini bilish-bilmasligiga ko'ra ziyoli va qoloq guruhlarga ajratiladigan, har bir puxta o'ylanmagan harakat milliy nizolarni kuchaytirib yuborishi ravshan bo'lib turgan qaltis bir vaziyatda o'ta nozik masala – o'zbek tiliga rasmiy til maqomini berish masalasini kun tartibiga qo'yish, haqiqatan ham kishidan katta jur'at talab qilardi. O'zbek ziyolilarining sa'y-harakatlari va I.Karimov tashabbusi bilan 1989 yil 21 oktyabrda o'zbek tili O'zbekistonning davlat tili sifatida rasman e'lon qilindi.
Bosh qomusimizning 4-moddasida “O'zbekiston Respublikasining davlat tili o'zbek tilidir” deya qayd etildi. va u qonun bilan himoya qilinadigan muqaddas timsollardan biriga aylandi. Biroq...
Davlat tili haqidagi qonun 7-moddasida “Davlat tili rasmiy amal qiladigan doiralarda o'zbek adabiy tilining amaldagi ilmiy qoidalari va normalariga rioya etiladi”, deb qat'iy belgilab qo'yilgan bo'lsa-da, afsuski, hali-hanuz peshlavhalar, yo'l chetidagi reklama, e'lon matnlari, tovar yorliqlarida, ijtimoiy tarmoqlarda, hatto matbuotda imloviy xatoliklar ko'payib   borayotir.
Joriy imlo qoidalarimiz va u asosida yaratilgan lug'atlar nochor ahvolda. Tez-tez “Qaysi imlo lug'ati to'g'ri?” degan savolga duch kelayapmiz. Imlo lug'ati bo'lsayu, to'g'ri noto'g'risi bo'lsa...
Adabiy tilga shahar shevalarining ta'siri kuchayib bormoqda.
Davlat tili haqida qonun 22-moddasida “Respublikaning ma'muriy-hududiy birliklari, maydonlari, ko'chalar va geografik ob'ektlarining nomlari davlat tilida aks ettiriladi”, deb yozib qo'yilganiga qaramay, hamon turli katta-kichik, davlat, nodavlat, xususiy ob'ektlar, hatto o'z farzandini nomlashda o'zlashma so'zlardan foydalanishga urinish kuchayib bormoqda. Shahar ko'chalari bo'ylab yursangiz, o'zbekcha nomni kam uchratasiz, o'zingizni boshqa davlatda yurgandek his etasiz.
Bugun chetdan axborot kirib kelishi uchun makon va zamonda chegara qolmagani kabi so'z o'zlashtirishda ham chegara qolmadi. Katta oqim bilan kirib kelayotgan so'zlarni hatto imlosini belgilamay, joriy alifboga o'zlashtirmay qabul qilayapmiz. Bilayn, yusel, yutub, skrinshot kabi so'zlar “o'zimizniki” bo'lib qoldi.
 Bugun o'zbek farzandlari jahon chempioni, xalqaro olimpiada, tanlovlar, davlat mukofoti sohiblari bo'layapti. Biroq dunyo ham, davlat ham tan olgan shunday lahzada so'z berilganda ularning aksariyati hayajonini engib, o'z ichki kechinmalarini nutqida chiroyli ifodalab bera olmaydi.
Holbuki, millatning jahonda mavjud bo'lishi uchun milliy til kerak, tilning rivojlanishi, taraqqiy etishi, yashab qolishi uchun uni qadrlaydigan millat kerak. Demak, oldimizdagi eng asosiy vazifa - ona tilimizning boy imkoniyatlaridan to'la foydalanish, dunyo bo'ylab tez-tez jaranglab turishi uchun unda o'lmas asarlar yaratishdir.
   “Davlat tili haqida”gi Qonun – siyosiy hujjat. Unda qonun buzilishlari bilan bog'liq jazo choralari ko'rsatilmagan. Unga itoat qilish tashviqot-targ'ibot, ta'lim-tarbiya yo'li bilan ta'minlanadi. Qolaversa, tilni hurmat qilish – har bir insonning vijdoniy burchi.
Bashorat BAHRIDDINOVA,
Qarshi davlat universiteti o'zbek tilshunosligi kafedrasi mudiri, filologiya fanlari nomzodi
Qashqadaryogz.uz ma'lumotlari asosida

Batafsil

Tadbirkor uchun muammo yaratishdan kim manfaatdor?


Ko'p guvohi bo'lganmiz, tadbirkor istiqbolli loyiha taklif etadi. Darhol uning ro'yobiga kirishadi ham. Ammo qandaydir muammo chiqadiyu, loyiha amalga oshishi ko'zda tutilgan muddatda yakuniga etmay qoladi. Albatta, bu muammo ko'p hollarda uning o'zi bilan emas, balki tadbirkorlarga xizmat ko'rsatuvchi tashkilotlar, mahalliy davlat hokimiyati organlari bilan bog'liq bo'ladi.

Misol uchun, bank kredit taqdim etishni, hokimlik er maydoni ajratishni, ta'minot korxonasi tadbirkorlik sub'ektini muhandislik-kommunikasiya tarmog'iga ulashni paysalga soladi.  Kimdir bunday sustkashlikka sovuqqonlik, e'tiborsizlik sabab, boshqasi asossiz vajlar (masalan, ortiqcha qog'ozbozlik) bilan yo'l qo'yadi.
Tabiiyki, bu holat, to'siqlar o'sha hududda tadbirkorlik rivojini sekinlashtiradi. Ishbilarmonlarning sarmoyaviy faolligi yo'qola boradi. Biznesi olg'a yurishiga ishonmagan tadbirkordan yana nima ham kutish mumkin?! O'z-o'zidan hududga investisiya kirib kelishi qisqaradi. Natijada mahalliy byudjetga tushum kamayadi, ishsizlik ortadi. Turgan gapki, bu bugungi kunda yurtimizda amalga oshirilayotgan islohotlar shiddati, mazmun-mohiyatiga butkul ziddir. Shu bois joylarda ishlarni to'g'ri yo'lga qo'yish, mas'ullarning javobgarligini kuchaytirish, tadbirkor muammosiga samarali echim topishning ta'sirchan choralari ko'rilmoqda. Davlatimiz rahbarining 2018 yil 11 sentyabrdagi “Hududlarda tadbirkorlik tashabbuslari va loyihalarini jadal amalga oshirishni tashkil etish chora-tadbirlari to'g'risida”gi qarori bunga yanada kengroq zamin hozirladi.
Mazkur hujjatga asosan, tadbirkorlikni qo'llab-quvvatlash va rivojlantirish bo'yicha hududiy guruhlar tashkil etildi. Har bir guruhga respublika tuzilmalari, viloyat darajasidagi tashkilot va idoralar vakillari biriktirildi. Ular zimmasiga esa tadbirkorlarni qiynayotgan masalalarni atroflicha o'rganish va joyida hal etish vazifasi yuklatilgan. Bundan ko'zlangan maqsad esa hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishga tadbirkorlik sub'ektlarini keng jalb etish, tadbirkorlik tashabbuslari va loyihalarining o'z vaqtida amalga oshirilishini ta'minlash, shuningdek, bo'sh turgan ob'ektlar, er uchastkalari va  boshqa infratuzilmadan samarali va oqilona foydalanishdan iboratdir.
Ahamiyatlisi, hech qancha vaqt o'tmay viloyatimizda mazkur qaror ijrosini ta'minlashga kirishilgandi.  Darhol hududiy ishchi guruh o'z faoliyatini boshlab yubordi. Guruh ishini samarali tashkil etish va monitoring qilish maqsadida viloyat hokimligida shtab tuzildi. Tadbirkorlarning hal etilmay kelayotgan masalalarini o'rganish va ularga amaliy yordam ko'rsatish choralari belgilandi.
Xususan, ishchi guruh a'zolari tomonidan joriy yil 12 sentyabrdan 14 oktyabrga qadar vohamizning tuman va shaharlarida tadbirkorlik loyiha va tashabbuslari ijrosi holati bevosita joyiga chiqqan holda ko'zdan kechirildi. Tegishli shtab tomonidan taqdim etilgan ma'lumotga ko'ra, bu muddat davomida jami 283 ta muammo aniqlangan. Hozirgacha esa ularning 147 tasi (52 foizi) ijobiy hal etilgan.
Mavjud muammolarni sohalar bo'yicha tahlil etadigan bo'lsak, quyidagi holat gavdalanadi. Xo'sh, ishbilarmonlarni eng ko'p qiynagan narsa nima? Bugungi kunda ularni tijorat banklari faoliyati hech bir qoniqtirmasligi aniq. Chunki aksariyat tadbirkorlar o'z biznes-tashabbusini hayotga tatbiq etishda birinchi galda ushbu moliya muassasalari ko'magiga ko'z tikkan. Biroq zarur miqdordagi kreditni o'z vaqtida ololmagan. Murojaatlarning 79 tasi aynan shu masalaga taalluqli ekani ham ko'p narsani aytib turibdi. Hozircha 43 ta holatda bu borada xususiy sektor vakillari foydasiga ish ko'rilgan.
Korxona qurish, muayyan ishlab chiqarish faoliyatini ishga tushirish uchun avvalo er kerak. Ma'lumki, umumiy maydoni 1 gektargacha bo'lgan erni faqat tanlov asosida olish mumkin. Undan ko'pi esa mahalliy hokimlik qarori bilan taqdim etiladi. O'tgan bir oydan oshiq vaqt mobaynida ishchi guruhiga 63 holatda tadbirkorlar aynan er ajratish bo'yicha yordam so'rab yuzlangan. 19 ta murojaat esa joyida qanoatlantirilgan. Xulosa, ruxsatnoma berish va zarur hujjatlarni rasmiylashtirish borasidagi ishlarni ham ko'ngildagidek deb bo'lmaydi. 29 holatda (16 tasi echim topgan) vohamizdagi tadbirkorlar shu masalada qiyinchilikka duch kelgan. Kommunikasiya tarmoqlariga ulanish bilan bog'liq 17 muammoning qariyb 90 foizi qoniqarli echim topgan.
Shu o'rinda aniq misollarga ham murojaat etsak. Kasbi tumanidagi “Saidazimxon” mas'uliyati cheklangan jamiyati vakillari hududda  zamonaviy issiqxona tashkil etishga xohish bildirgan.  Albatta, bunda chet el texnologiyasidan foydalanishni ko'zlashgan. Loyihani ro'yobga chiqarish uchun esa katta mablag' talab etilgan. Tadbirkorning qurbi etmagani bois tijorat bankidan yordam so'ragan. Hujjatlari joyida bo'lsa-da, anchadan beri chiqmay turgan kredit ishchi gurug'i aralashuvi bilan tadbirkorga berildi.           9 oktyabr kuni “O'zsanoatqurilishbank” hududiy filiali tomonidan ushbu sub'ektga 488 ming AQSh dollari miqdorida kredit ajratilishi ta'minlandi.
Kitob tumanidagi “Inter mega biznes” xususiy korxonasi esa hududda yaqinda barpo etilgan kichik sanoat zonasidan joy olgandi. Bu erda zamonaviy sanoat ishlab chiqarishi yo'lga qo'yish belgilangan. Texnologik uskunalarni sotib olish uchun mo'ljallangan kredit esa kechikkan. Tadbirkor bilan muloqot davomida uning kreditni qaytarishga qodirligi, qolaversa, u ilgari surgan loyihaning ahamiyati e'tiborga olinib, muammoga echim berildi. 17 sentyabr kuni “Xalq banki”  filiali tomonidan ushbu maqsad uchun 440 million so'm miqdorida moliyaviy ko'mak ajratildi.
Shuningdek, Qamashi tumanida kurkachilikni rivojlantirishni ko'zda tutuvchi loyiha uchun zamonaviy parrandachilik majmuasi bunyod etib, xorijdan nasldor kurkalar olib kelishni maqsad qilgan “Azza parranda” MChJga ham amaliy ko'mak ko'rsatildi. Hududiy ta'minot korxonasi va sub'ekt o'rtasida 12 kilometr masofadan gaz tarmog'i tortib kelish bo'yicha shartnoma tuzildi. Tarmoqning montaj ishlari boshlangan. Shu tumanda gidroponika usulida koreyalik mutaxassislar hamkorligida qishloq xo'jaligi mahsuloti etishtirishga bel bog'lagan “Komfortabel biznes” MChJ muammosi ham echim topdi. Unga  6,5 gektar er maydoni ajratilishi bo'yicha tuman hokimi qarori berildi.
Muborak tumanidagi “Sponta Sulfur” MChJ vakillari ham bir darddan qutuldi. Ko'pdan beri joydan qiynalgan tadbirkorlik sub'ektiga amaliy yordam ko'rsatildi. Korxona hududda joylashgan, bo'sh turgan bino-inshootdan ijara asosida uzoq muddat foydalanish imkoniga ega bo'ldi.
Qarshi shahridagi “Viloyat kooperasiya qurilish materiallari ta'minoti” MChJ o'zi taklif etgan ishlab chiqarish loyihasi asosida mulkni garovga taqdim etishni ko'zlagandi. Buning uchun Xususiylashtirilgan korxonalarga ko'maklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qo'mitasi viloyat hududiy boshqarmasi roziligi kerak edi. Ishchi guruh a'zolari o'rganishidan keyin masala tadbirkor manfaatiga hal etildi.
Chiroqchi tumanidagi “Avtomobilchi MMTP” MChJ tomonidan amalga oshirilayotgan loyiha doirasida ishlab chiqarishni tashkil etish uchun uzluksiz elektr energiyasi ta'minoti zarur. Shu kungacha mas'ullar qo'l siltab kelgan bu holatga ham tezda chora topildi.
Ishchi guruhi tomonidan aniqlangan boshqa muammolarning ham ishbilarmonlar foydasiga echilishi choralari ko'rilmoqda. Binobarin, tadbirkor bosh og'rig'idan xalos bo'lsa, uning faoliyatiga biror qiyinchilik xavf solmasa, faol tashabbus ko'rsatib ishlaydi. Ular tomonidan ilgari surilgan investisiyaviy loyihalar ro'yobi ham jadallashadi. Joylarda ishlab chiqarish va xizmat ko'rsatish sohalari rivoji, ishbilarmon muhiti yaxshilanishi hududning ijtimoiy-iqtisodiy jihatdan ravnaq etishida ham o'z aksini topadi. Biroq, bitadigan ishlarni kimningdir aralashuvini kutib turgandek muammo qo'rinishini olishidan kim manfaatdor?! Ana shunisi haqida jiddiy bosh qotirish kerak, chamamda.
M.ShUHRATOV
Qashqadaryogz.uz ma'lumotlari   asosida

Batafsil

Manzilimiz


Manzil: Qashqadaryo viloyati, Qarshi shahri, Mustaqillik Maydoni,1
Pochta indeksi:180100
Telefon
: 0(375)221-12-88, 0(375)221-03-81
Faks
: 0(375)221-13-40
Veb-sayt
http://www.qashqadaryo.uz
Elektron pochta
Yaqin jamoat transport to`xtash joylari 
Milliy bank va Mustaqillik Maydoni bekati
Avtomashrut
1,4,5,7,10,18,20,22,23,27,
37,44,462,11,21,37,33

Hozir saytimizda

Bizning saytimizda 223 mehmonlar va ro'yhatdan o'tgan foydalanuvchilar 0

Bosh sahifa

Qabul kunlari

Rahbariyatga murojaat etish

Rahbariyatga murojaat etish

Viloyat hokimligining umumiy bo'limiga murojjat etish (Yangi oynada ochiladi)

Mobil versiya

Mobil versiyaga o'tish

Bog'lanish

Ishonch telefon raqami 
0(371) 200-55-05 
Ishonch telefon raqami reglament
Yagona telefon raqami
0(375) 221-07-60 
Yagona telefon raqami reglamenti

Batafsil>>>

Biz bilan bog'lanish

Sahifa adressi

Maxsus imkoniyatlar

K'orinish

Pastda o'zingizga kerakli parametrni tanlasng
Blue Green Red Radian
Select menu
Google Font
Body Font-size
Body Font-family